به گزارش نویاب به نقل از صمانیوز، مسکن در اقتصاد ایران همواره فراتر از یک کالای مصرفی بوده و بهعنوان پیشران اشتغال، محرک تولید و یکی از ارکان اصلی معیشت خانوارها شناخته میشود. هرگونه اختلال در این بخش، تنها محدود به کاهش قدرت خرید مردم نیست، بلکه زنجیرهای گسترده از صنایع بالادستی و پاییندستی از جمله فولاد، سیمان، خدمات فنی و مهندسی و نیروی کار را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
کارشناسان معتقدند بازار مسکن امروز به آیینهای از وضعیت اقتصاد کلان کشور تبدیل شده که ناترازیهای عمیق و شکافهای ساختاری را بهروشنی بازتاب میدهد.
افزایش قیمتها و تضعیف معیشت خانوار
در سالهای اخیر، رشد شتابان قیمت مسکن در کنار افزایش نامتناسب درآمدها، تعادل اقتصادی خانوارها را برهم زده است. خانوادههایی که پیشتر با پسانداز و برنامهریزی امکان خانهدار شدن داشتند، اکنون بخش عمدهای از درآمد خود را صرف تأمین حداقل هزینههای مسکن میکنند.
این شرایط، مسکن را از عامل آرامش به یکی از اصلیترین دغدغههای اجتماعی و اقتصادی تبدیل کرده و دسترسی اقشار متوسط و کمدرآمد به سرپناه را بیش از پیش محدود ساخته است.
افزایش هزینه ساخت و فرار سرمایه
از سوی دیگر، کاهش ارزش پول ملی، نوسانات بازار ارز و طلا و رشد قیمت نهادههای تولید، هزینه ساختوساز را بهشدت افزایش داده است. همین موضوع موجب شده بسیاری از سازندگان، با وجود نیاز بالای جامعه، انگیزه و توان ادامه فعالیت را از دست بدهند.
سرمایههایی که میتوانست وارد چرخه تولید مسکن شود، یا متوقف مانده یا به سمت بازارهای غیرمولد حرکت کرده است؛ روندی که به تعمیق رکود در بخش مسکن دامن میزند.
رکود مسکن؛ قفل بازار بهجای کاهش قیمت
رکود در بازار مسکن الزاماً به معنای کاهش قیمتها نیست. کاهش تولید و عقبماندن عرضه از تقاضای واقعی، زمینهساز ناترازی بیشتر و جهشهای قیمتی آینده میشود. در این شرایط، نه سازنده امکان فروش دارد و نه مصرفکننده توان خرید؛ نتیجه، قفلشدن بازار و افزایش بیکاری در صنایع وابسته است.
شکاف دستمزد و هزینه، عامل اصلی رکود
حسن محتشم، عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران، با اشاره به شکاف عمیق میان درآمد و هزینه خانوارها اظهار کرد: فاصله دستمزد و هزینههای زندگی بهشدت افزایش یافته و مسکن نیز از این قاعده مستثنی نیست. این وضعیت نتیجه نابسامانی اقتصاد کلان و سیاستگذاری نادرست اقتصادی است.»
وی افزود: کاهش ارزش پول ملی و رشد روزانه قیمت ارز و طلا، فشار مضاعفی به بازار مسکن وارد کرده و امروز بخش بزرگی از درآمد خانوار صرف تأمین مسکن میشود، چراکه مسکن یک نیاز اساسی است.
کاهش تولید و تهدید اشتغال
وی با اشاره به افزایش هزینههای ساخت تأکید کرد: قیمت مصالح ساختمانی، خدمات و نیروی انسانی بهطور مداوم در حال افزایش است و در عین حال مردم توان خرید ندارند. همین موضوع بازار را وارد رکود کرده است.
محتشم ادامه داد: «وقتی سازندگان نتوانند واحدهای خود را بفروشند، سرمایه آنها در چرخه تولید متوقف میشود و کاهش ساختوساز، صنایع وابسته را نیز دچار رکود و بیکاری میکند.»
ضرورت اصلاح سیاستها و جذب سرمایه
عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران در پایان با تأکید بر نقش دولت گفت: اگر وزارت راه و شهرسازی، شهرداریها و تیم اقتصادی دولت برای بازار مسکن چارهاندیشی نکنند، شرایط متلاطمتر خواهد شد. کنترل کاهش ارزش پول ملی و ایجاد بستر امن برای ورود سرمایه به بخش مسکن، شرط اصلی خروج این بازار از رکود است.
