نویاب؛ طرح نهضت ملی مسکن در ایران، که با هدف ساخت و تأمین مسکن برای اقشار کمدرآمد و خانهاولیها آغاز شد، نتوانسته است در تحقق اهداف خود موفق باشد. یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت این طرح، مشکلات در تأمین منابع مالی و اجرایی و همچنین کمبود هماهنگی بین بخشهای مختلف دولت و بخش خصوصی است.
در این راستا، دولت سعی کرده است با استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی در ساخت و ساز، تأمین مسکن را تسهیل کند، اما نبود شفافیت در قراردادها، مشکلات مالی و پیچیدگیهای اداری مانع از آن شده که بخش خصوصی به طور مؤثر و در مقیاس وسیع در این طرح مشارکت کند.
این امر باعث ایجاد مشکلاتی در روند اجرای پروژهها و تأخیر در تحویل مسکن به متقاضیان شده است. بخش خصوصی بسته های نجات بخش انبوه سازان برای حل بحران مسکن را به دولت ارائه دادن اما با بی توجهی دولت نسبت بن این راهکارها مواجه است. برخی انبوه سازان می گویند در این برهه زمانی تنها راه نجات پروژه های نهضت ملی مسکن مشارکت دولت با بخش خصوصی است.
بسته های نجات بخش انبوه سازان برای حل بحران مسکن
دبیر انجمن انبوهسازان استان تهران ضمن اشاره به برگزاری جلسه کارگروه اقتصادی دولت با هدف بررسی راهکارهای اصلاح نهضت ملی مسکن، اظهار کرد: باتوجه به بحران ناترازی بانک ها، عملا امکان اجرای قانون نهضت ملی مسکن نیست و با گذشت زمان زیادی این ناکارآمدی برای دولت و مجلس محرز شد.
رامین گوران افزود: کناره گیری بانک ها از نهضت ملی مسکن سرنوشت این طرح ملی را با ابهام رو به رو کرده و متقاضیانی که سرمایه های خود را در این پروژه ها سرمایهگذاری کردند، نگرانند.
عضو شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی از آماده سازی بسته های اجرایی توسط انبوه سازان خبر داد و گفت: مدل های مختلفی برای ساخت مسکن با مشارکت بخش خصوصی، سرمایهگذاران و انبوه سازان تهیه شده است که به دولت هم ارائه کرده ایم.
وی با یادآوری اینکه ساخت مسکن با توان دولت امکان پذیر نیست، اضافه کرد: راهی جز بهره گیری از توان بخش خصوصی برای ساخت مسکن نیست و در مدل های طراحی شده انواع ساخت مسکن اجتماعی، ترکیبی و مشارکتی دیده شده است.
دلالان در کمین پروژه های نهضت ملی
مدیر عامل شرکت سهند ساران پویا و پیمانکار یکی از پروژه های نهضت ملی در اسلامشهر هم اظهار کرد: به موقع پرداخت نشدن مطالبات سازندگان چه از طرف متقاضی یا از طرف بانک، پروژه را با چالش رو به رو کرده و زمان آن را طولانی می کند.
مهران پناه افزود: در طرح مسکن مهر شاهد بوده ایم که در پروژه هایی که زمانبر شده و قیمت تمام شده ی آن ها افزایش پیدا کرده بود، دلالان ورود کرده و تعداد زیادی از واحد ها را در اختیار گرفتند. در نهضت ملی هم اگر پروژه ها دچار تاخیر بالا شوند و این موضوع مدیریت نشود، شاهد ورود جدی تر دلالان خواهیم بود و بخشی از متقاضیان فعلی آرام آرام از پروژه خارج می شوند.
نظر عضو کارگروه راهبری پروژه های نهضت ملی مسکن انجمن انبوه سازان استان تهران هم این است که دولت باید نرخ سود تسهیلات را کاهش دهد و مانند تسهیلات اقدام ملی که حدود ۷۰ درصد هزینه ها را پوشش می داد، مقدار تسهیلات را افزایش دهد.
مشارکت با بخش خصوصی تنها راه نجات نهضت ملی
سید امین یوسفی افزود: البته رخ دادن این اتفاقات دور از انتظار است چراکه بانک ها دچار ناترازی هستند. حتی تسهیلاتی که در حال حاضر در نظر گرفته اند و پرداخت هم نمی کنند کفاف ۲۵ درصد هزینه های ساخت را هم نمی دهد.
وی گفت: با این وضعیت بانک ها و با توجه به درآمدی که مردم دارند، تنها راه حل، مشارکت با بخش خصوصی و تهاتر است و دولت می تواند آورده صندوق سازمان ملی زمین و مسکن را به عنوان یک وام قرض الحسنه از متقاضیان حمایتی مطالبه کند.
تسهیلات تنها یک سوم هزینه ساخت پروژه های نهضت ملی را پوشش می دهد
مدیر عامل شرکت گرانسا پارس و پیمانکار یکی از پروژه های نهضت ملی مسکن هم اظهار کرد: درباره نهضت ملی مسکن استان تهران، اظهار کرد: پروژه ۵۰۰ واحدی ما در اسلامشهر تا کنون ۲۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
سید حسام جمشیدی با بیان اینکه پرداخت تسهیلات ۶۵۰ میلیون تومانی هنوز به بانک ها ابلاغ نشده است، افزود: حتی اگر این مبلغ هم تخصیص پیدا کند نمی توان انتظار سرعت در پیشرفت پروژه را داشته باشیم.
وی گفت: تسهیلات تنها یک سوم هزینه ساخت واحد مسکونی در پروژه های نهضت ملی را پوشش می دهد لذا خواه ناخواه به آورده متقاضی نیاز داریم که اگر تامین نشود با ایست و رکود در ساخت پروژه مواجه خواهیم شد.
مرادی در ابتدای پروژه با عدم وجود تاسیسات زیربنایی اعم از برق و راه دسترسی مواجه بودیم، اکنون گازوئیل را لیتری ۳۰ هزار تومان می خریم که هیچ کدام از این موارد در قرارداد ما به درستی پیش بینی نشده بود.
ریزش متقاضیان نهضت ملی| مردم نه پول دارند نه امید
مدیرعامل شرکت آرتا معمار غرب و پیمانکار یکی از پروژه های نهضت ملی مسکن در استان تهران با بیان اینکه عدم دریافت پیش پرداخت یکی دیگر از چالش های پروژه های نهضت ملی مسکن بود، ادامه داد: یک سری از شرکت ها با یکسال دوندگی و حل مشکلات مختلف، موفق شدند در مقطعی تسهیلات را دریافت کنند، حتی همین شرکت ها هم امیدی به فردا ندارند و نمی توانند برای آینده برنامه داشته باشند چراکه امید نداشتن امکان برنامه ریزی را از سازنده می گیرد.
محمد حسین مرادی مددلو بیان کرد: امروز رکود مسکن سبب ریزش متقاضی شده است و به دلیل اینکه متقاضیان پولی ندارند انصراف می دهد و آورده متقاضی عملا حذف شده است.
وی گفت: شرایط تورمی جامعه طوری شده که حتی اگر تسهیلات هم پرداخت شود گره ای از این پروژه ها باز نمی کند.
تورم منتظر تسهیلات مسکن نمی ماند
مدیر پروژه ۱۴۰ واحدی نهضت ملی مسکن اسلامشهر هم با اشاره به اینکه هدف از نهضت ملی مسکن خانه دار شدن دهک های پایین جامعه بود، اظهار کرد: طی یکسال اخیر که پروژه های نهضت ملی از دریافت تسهیلات محروم بودند، قیمت پروژه ۲۵ درصد افزایش یافته است.
مهدی ناظری افزود: پروژه های نهضت ملی به سمتی در حال حرکت است که دیگر به لحاظ اقتصادی برای مردم صرفه ندارد.
وی گفت: مشارکت یکی از راه هایی است که می تواند پروژه ها را از این وضعیت خارج کند و یا اینکه دولت می تواند مبلغی را در قالب اجاره به شرط تملیک بپردازد تا نقدینگی مورد نیاز تامین شود چراکه اگر به امید بانک و مردم باشیم پروژه ها به سرانجام نمی رسد.
اگر بخواهیم از صحبت های پیمانکاران پروژه های نهضت ملی مسکن نتیجهگیری داشته باشیم در می یابیم که مشارکت بخش خصوصی شاید تنها راهحل کلیدی این طرح از منجلاب رکود باشد اما اینکه دولت نمی خواهد این راهکار را بپذیرد جای تامل دارد. اصلاحات جدی در سیاستهای اجرایی، تسهیل شرایط برای مشارکت مؤثر بخش خصوصی و بهبود فرآیندهای نظارتی و مالی راهکارهایی است که انبوه سازان پیشنهاد می دهند که باید مورد بررسی جدی تر دولت قرار بگیرد.
