مگس مدیترانه‌ای در کمین باغ‌های گلستان/ ضرورت همکاری شهرداری و منابع طبیعی با جهاد کشاورزی

با شروع فصل رشد و تغییر شرایط جوی، شیوع «مگس مدیترانه‌ای» در استان گلستان به یک چالش جدی برای باغداران تبدیل شده است. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که این آفت سمت غرب استان مشاهده شده است و اگر اقدامات پیشگیرانه از همین حالا با همکاری تمامی دستگاه‌ها (از شهرداری تا منابع طبیعی) انجام نشود، می‌تواند سلامت محصولات استراتژیک استان نظیر مرکبات و خرمالو را به خطر بیندازد.

هنگامه خاندوزی
6 دقیقه - زمان مطالعه
نویاب – هنگامه خاندوزی، سرویس کشاورزی: مگس مدیترانه ای آفتی که دارای شیوع و پراکنش بسیار بالایی است و زمانی که مزارع و باغات درگیر این آفت شوند تنها راه مقابله سم پاشی است اما از آنجایی که استفاده بیش از حد سموم برای سلامت انسان و محیط زیست خطرناک است، ضرورت دارد قبل از اینکه مزارع درگیر این آفت شوند اقدامات پیشگیری لازم انجام شود.

اما باید به این نکته نیز توجه داشت مدیریت این آفت، یک «مسئولیت فرامرزی» است؛ یعنی وقتی مگس از باغ خارج و وارد فضای سبز شهری یا حاشیه جنگل می‌شود، دیگر در قلمرو جهاد کشاورزی نیست و در اینجا، سکوت شهرداری‌ها و منابع طبیعی می‌تواند به معنای شکست کامل در مبارزه با این آفت باشد.”

گزارش از خط مقدم مبارزه با آفات
آفت مگس مدیترانه‌ای، که یکی از خطرناک‌ترین دشمنان باغ‌های میوه محسوب می‌شود، امسال نیز خود را در استان گلستان نشان داده است. طبق گزارش‌های رسمی، نخستین مورد شکار این آفت در تاریخ ۱۷ اردیبهشت ماه ثبت شده است.

ثمانه ملک‌شاهکویی، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی گلستان، در گفتگو با خبرنگار ما با ارائه جزئیات از اقدامات انجام شده، اظهار داشت: ما از اسفندماه، با نصب تله‌های ردیابی، وارد فاز پیش‌آگاهی شده‌ایم و عملیات ردیابی و مبارزه را به صورت گسترده آغاز کرده‌ایم.

وی با اشاره به شرایط اقلیمی افزود: «شرایط آب و هوایی فعلی، بستری ایده‌آل برای ظهور و گسترش این آفت فراهم کرده است. در حال حاضر سیستم رصد هفته‌ای فعال است، اما تاکنون تنها گزارش‌های ثبت شده از منطقه بندرگز است. لذا ما از باغداران، به‌ویژه در باغ‌های دارای ریشه‌های سیاه، می‌خواهیم که بلافاصله با مشاهده موارد مشکوک، طبق پروتکل “کارت زرد” اقدام کنند.»

راهکار طلایی: از مدیریت میوه‌های مانده تا تله‌های ردیابی*

مدیر حفظ نباتات گلستان تأکید کرد که کلید موفقیت در مدیریت این آفت، “کنترل در ابتدای فصل” است. وی هشدار داد که کشاورزان باید حتماً میوه‌های مانده از سال گذشته را از روی درخت و زمین جمع‌آوری کنند، زیرا این میوه‌ها پناهگاه اصلی مگس مدیترانه‌ای برای تکثیر هستند.
 چرا مبارزه تک‌جانبه کافی نیست؟
در این میان کارشناسان معتقدند، که مدیریت مگس مدیترانه‌ای نیازمند یک رویکرد جامع است.چرا که مگس مدیترانه‌ای تنها یک آفت کشاورزی نیست؛ این آفت یک آفت محیطی است. این مگس می‌تواند در فضاهای سبز شهری، پارک‌ها و جنگل‌ها نیز پناه بگیرد. اگر کشاورز در باغ خود مبارزه کند اما در فضاهای شهری و حاشیه جنگل‌ها منبع تکثیر وجود داشته باشد، مبارزه با این آفت عملاً بی‌نتیجه خواهد بود.
محمدتقی مبشری، محقق ارشد کشاورزی نیز در خصوص شیوع این آفت در گلستان گفت: «مگس مدیترانه ای، آفتی است که  آب و هوای نواحی مدیترانه برای آن مناسب است اما خاستگاه اصلی آن آفریقاست. در دهه‌های گذشته این مگس در نواحی مختلف کشور وجود داشت، تا اینکه به مناطق مازندارن و گلستان رسید و با توجه به آب و هوای مناسب این مناطق، رشد و تکثیر این آفت شیوع بیشتری گرفت.»

او افزود: «با توجه به اینکه مگس مدیترانه‌ای در زیر پوست میوه تخم‌ریزی می‌کند و وجود آفت در میوه مشهود نیست، در سبدهای میوه و در میادین تره‌بار جابه‌جا و به نقاط دیگر منتقل می‌شود که این مسئله، از جمله دلایل گسترش آن است.»

مبشری با بیان اینکه قواعدی برای کنترل و قرنطینه مگس مدیترانه ای تدوین نشده است، توضیح داد: «وزارت جهاد کشاورزی به تنهایی نمی‌تواند این آفت را کنترل کند و نیازمند کمک دیگر دستگاه‌هاست. چراکه این مگس در معابر شهری و روستایی و نارنج‌های معابر هم وجود دارد که مکان بسیار خوبی برای انتقال آن به سال آینده است. از طرف دیگر با توجه به وجود خرمالو و انجیر و دیگر میوه‌ها در عرصه‌های منابع طبیعی، لازم است که این دستگاه‌ نیز همکاری لازم را برای کنترل مگس مدیترانه ای داشته باشد. همچنین کنترل و نظارت بیشتر در میادین و سردخانه‌ها برای جلوگیری از انتقال این مگس ضرورت دارد.»

مبشری با بیان این مساله که امسال فعالیت مگس مدیترانه ای از فروردین در گلستان مشاهده شده است، توضیح داد: «هر سال پیشگیری و مقابله با این آفت از خرداد شروع می‌شود اما امسال دو ماه زودتر شاهد فعالیت مگس مدیترانه ای بودیم.»


فراخوان برای همکاری: شهرداری و منابع طبیعی در کانون توجه

یکی از چالش‌های اصلی در مبارزه با مگس مدیترانه‌ای، وجود منابع غیرکشاورزی است. در این گزارش، نیاز به یک مدیریت یکپارچه بیش از پیش احساس می‌شود.کارشناسان و مدیران جهاد کشاورزی بر این باورند که برای موفقیت در کنترل این آفت تا تابستان (در محصولات مرکبات و خرمالو)، همکاری دستگاه‌های غیرکشاورزی حیاتی است:
– شهرداری‌ها: موظف به مدیریت دقیق فضای سبز شهری، جمع‌آوری میوه‌های ریخته شده در پارک‌ها و خیابان‌ها و انجام عملیات سم‌پاشی پیشگیرانه در درختان میوه شهری هستند.
– سازمان منابع طبیعی: باید در مدیریت حاشیه جنگل‌ها و جلوگیری از تجمع میوه‌های وحشی که منبع تکثیر مگس هستند، با سازمان جهاد کشاورزی همکاری داشته باشند.آنچه مسلم است اگر امروز با نصب تله، جمع‌آوری میوه‌های مانده و همکاری همه‌جانبه دستگاه‌ها، این آفت را در نطفه خفه نکنیم، هزینه اقتصادی و خسارت به کیفیت محصولات استراتژیک گلستان در ماه‌های آینده بسیار سنگین خواهد بود. مدیریت مگس مدیترانه‌ای، یک مسئولیت مشترک میان کشاورز، شهردار و مدیر جنگل است.
به اشتراک بگذارید
هنگامه خاندوزی
خبرنگار حوزه کشاورزی
Follow:
هنگامه خاندوزی، خبرنگار حوزه کشاورزی، دام طیور و صنایع وابسته است که از سال 1402 فعالیت همکاری خود را با نویاب را آغاز کرده است.
بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *