به گزارش نویاب، نجمه جهان تیغ، صنعت آسانسور در ایران، مسیری پر فراز و نشیب را از وابستگی کامل به واردات تا تلاش برای بومیسازی و نوآوری طی کرده است.مسیری که با تحریمها، خروج شرکتهای بینالمللی، مهندسی معکوس و شکلگیری هستههای تحقیق و توسعه داخلی گره خورده است. در این میان، برخی شرکتها نهتنها خود را با شرایط جدید تطبیق دادهاند، بلکه با جسارت وارد پروژههای خاص، تکنولوژیهای نو و استانداردهای پیشرفته شدهاند.
«هیرو آسانسور» یکی از همین مجموعههاست؛ شرکتی که از اواخر دهه ۸۰ فعالیت رسمی خود را آغاز کرد و امروز در حوزه طراحی و اجرای پروژههای خاص از جمله آسانسورهای خاص صنعتی ضد انفجار و شیب رو، گیرلس و شیبرو، به عنوان یکی از بازیگران پیشرو شناخته میشود.
در گفتوگوی پیشرو، «مهناز فخرموسوی» مدیرعامل این مجموعه، از تحولات صنعت آسانسور، چالشهای تکنولوژیک، نقش تحریمها، اهمیت گریدبندی شرکتها، ضرورت ورود آسانسورسازان به فاز طراحی پروژههای ساختمانی و همچنین نگاه این شرکت به کیفیت، مسئولیت اجتماعی و آینده این صنعت سخن میگوید.
*لطفا در ابتدا درباره شکلگیری هیرو آسانسور و نگاه این مجموعه به صنعت توضیح دهید.
هیرو آسانسور از سال ۸۷ فعالیت رسمی خود را آغاز کرد، اما پیش از آن نیز فعالیتهایی در این حوزه داشتیم. از همان ابتدا نگاه ما به آسانسور متفاوت بود و صرفا فروش مدنظرمان نبود، بلکه دیدگاهی فراتر از یک فعالیت صرفا تجاری داشتیم.
اگر بخواهیم نگاهی تاریخی داشته باشیم، از دهه ۴۰ شمسی که ایران شاهد یک تغییر مهم ساختاری از اقتصاد کشاورزیمحور به سمت صنعتیشدن حرکت کرد،صنعت آسانسور نیز ازهمان زمان شکل رسمی تری به خود گرفت و اکنون حدود ۶۰-۵۰ سال از عمر این صنعت در ایران میگذرد.
تا قبل از سال ۹۰، این صنعت عملا تکنولوژی خاصی در داخل کشور نداشت و ما در عمل واردکننده ۱۰۰ درصدی بودیم. البته برخی تولیدکنندگان نیز فعالیت داشتند، اما در مقیاس جهانی نبودند و شرکتهای بینالمللی در ایران حضور پررنگی داشتند.
اما از سال ۹۰ و با خروج شرکتهای بینالمللی به دلیل تحریمها و ممنوعیت واردات قطعات، تازه متوجه شدیم که در این صنعت عملا فاقد تکنولوژی هستیم. همین موضوع باعث شد بسیاری از شرکتها واحد تحقیق و توسعه راهاندازی کنند و واحدهای تولیدی جدیدی شکل بگیرد. در برخی حوزهها نیز مهندسی معکوس انجام شد.
امروز میتوان گفت صنعت آسانسور ایران پیشرفت قابل توجهی داشته و حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
*هیرو آسانسور در این مسیر چه جایگاهی داشته و چه اقداماتی انجام داده است؟
هیرو آسانسور در این مسیر همواره جزو چند شرکت پیشگام این صنعت بوده است. چرا که قدرت بالای ریسک پذیری این شرکت باعث شد که اولین آسانسور ۱۵ تن ایران توسط این مجموعه طراحی ، تولید و اجرا شود .
همچنین جزو نخستین شرکتهایی بودیم که آسانسورهای خاص و درخور شأن مصرف کنندگان ایرانی را طراحی و تولید کردیم. در حال حاضر به جز موتور و چند قطعه خاص که همچنان وارداتی هستند و هنوز در کشور به تکنولوژی آن دست نیافتهایم، مابقی قطعات ازمحصولات داخلی تامین میشود.
یک آسانسور به حدود ۷۰ قطعه نیاز دارد. هیرو تولیدکننده کابین و شاسیهاست و سایر قطعات مورد نیاز را یا از همکاران داخلی و یا از طریق واردات تامین میکنیم.
تولید آسانسورهای ckd و باکیفیت و در حد پکیج های بین المللی در ایران توسط تعداد بسیار محدودی از شرکتها انجام میشود و دریافت جایزه ملی تعالی سازمانی و گریدبندی M++ تولیدکنندگان آسانسورهای ckd از سازمان مدیریت صنعتی در این زمینه، این امکان را برای ما فراهم کرد که وارد پروژههای ساختمانی بلندمرتبه ، بیمارستانی ، صنعتی و آسانسورهای خاص همچون آسانسور های ضدانفجار و Ip شویم.
همچنین توانستیم در بخش تحقیق و توسعه شرکت روی پروژههای خاص کار میکنیم. به عنوان نمونه، اولین و تنها آسانسور شیبرو گیرلس ایران در منطقه آبعلی توسط تیم هیروآسانسور طراحی و ساخته شد که دارای شیب ۲۰ درجه و طول ۷۵ متر است.
*در مسیر پذیرش تکنولوژیهای جدید، چه مقاومتهایی وجود داشته است؟
به طور کلی انسان در برابر تکنولوژی و دانشی که نسبت به آن آگاهی نداردمقاومت میکند. یکی از مهمترین وظایف تشکلهای صنفی این است که درباره تکنولوژیهای آن صنعت روشنگری کنند. البته ممکن است این موضوع به نوعی ضعف ازسوی شرکتهای آسانسوری و تشکلها صنفی ما نیز باشد.
در شرکت ما، استفاده از آسانسورهای گیربکسی تقریبا به صفر رسیده است. ما به مشتریانی که پیش از این آسانسور را از خارج کشور تهیه کردند اعلام کردیم که میتوانیم نیاز آنها را در داخل تامین کنیم. باایجاد اعتماد، این مشتریان دیگر به سراغ پکیجهای خارجی نرفتند.امروزه صنعت آسانسور در ایران وضعیت خوبی دارد و به دلیل رقابت شدید،همه شرکتها تلاش میکنند خدمات خود را با بهترین کیفیت ارائه دهند.
امروز صنعت آسانسور در ایران وضعیت خوبی دارد و به دلیل رقابت شدید، همه شرکتها تلاش میکنند خدمات خود را با بهترین کیفیت ارائه دهند.
*در حال حاضر چه تکنولوژیهایی در صنعت آسانسور مطرح است و وضعیت ایران در این حوزه چگونه است؟
آسانسورهای سبز یا «گرین موشن» از جدیدترین تکنولوژیهای این صنعت هستند که مصرف انرژی را کاهش میدهند، اما تکنولوژی کامل آن در ایران وجود ندارد.
همچنین «کنترل گروهی آسانسورها» یکی دیگر از فناوریهای مهم است. همچنین ما در حال طراحی سیستمهایی هستیم که بتوانند پیش از خرابی قطعات، بروز مشکل را اطلاع دهند.
با این حال، فاصله ما با دنیا به دلیل تحریمها و عدم تعامل با شرکتهای خارجی بیشتر شده است. شرکتهای خارجی از همکاری با ایران به دلیل تبعات تحریمها هراس دارند. به همین دلیل شرکتهای داخلی مجبورند برای دستیابی به تکنولوژیها زمان و انرژی زیادی صرف کنند و به نوعی «چرخ را دوباره اختراع کنند». در بسیاری موارد نیز زمانی که به یک تکنولوژی دست پیدا میکنیم، نسخه جدیدتری در بازار جهانی عرضه شده است.
*موضوع گریدبندی در صنعت آسانسور چقدر اهمیت دارد؟
گریدبندی در تمام صنایع وجود دارد، اما متاسفانه در صنعت آسانسور به شکل کامل اجرا نشده است. سازمان مدیریت صنعتی تلاش کرد این موضوع را اجرایی کند، اما برخی شرکتها که قادر به اخذ استانداردها نبودند، مانع این اقدام شدند.
در حال حاضر ما با برخی شرکتهای ساختمانی از ابتدای پروژه همکاری میکنیم و آنالیز ترافیک و طراحی آسانسور را انجام میدهیم. اگر سازندگان از همان ابتدا شرکتهای آسانسوری را در طراحی دخیل کنند، کیفیت بهرهبرداری به طور چشمگیری افزایش پیدا میکند؛ چراکه آسانسورهای تجاری، مسکونی و اداری از نظر آنالیز ترافیک و طراحی کاملا با یکدیگر متفاوت هستند.
در واقع آسانسور نقش بسیار مهمی در رضایتمندی ساکنان و کاربران یک ساختمان دارد.
اگر گریدبندی بهطور کامل اجرا شود، شرکتهایی که گرید پایینتری دارند اجازه ورود به هر پروژهای را نخواهند داشت و بسیاری از مشکلات بعدی پیشگیری میشود. البته در برخی پروژههای دولتی ارزیابی های کیفی به شیوه خاص آن سازمان انجام میشود، که این موضوع می تواند الگویی برای تعمیم به کلیه سازمانها و رتبهبندی شرکت های آسانسور منجر شود . اما در ابعادی از بخش خصوصی متاسفانه روابط، مبنای انتخاب برخی همکاریهاست. در حالی که آسانسور یک کالای کاملا فنی و مهندسی است و کیفیت در آن اهمیت بسیار بالایی دارد. انتخاب اشتباه میتواند هزینههای سنگینی برای تعمیر یا تعویض به سازنده و مالک تحمیل کند.
*امکانات آسانسور برای مشتریان اهمیت زیادی دارد، چه توصیهای به سازندگان دارید؟
من همیشه به مشتریان میگویم « از ما تخفیف نخواهید، از ما کار خوب بخواهید» چراکه آسانسور یک محصول کاملا فنی و مهندسی است که بر اساس محاسبات دقیق تولید میشود.
طراحی، کیفیت قطعات و نحوه نصب، هر سه در کیفیت نهایی آسانسور نقش اساسی دارند. یک شرکت حرفهای از ابتدای پروژه تا پایان اجرا در کنار سازنده حضور دارد و همین موضوع حس اطمینان را به کارفرما منتقل میکند.
*در حوزه استانداردهای سازمانی و مسئولیت اجتماعی چه اقداماتی انجام دادهاید؟
سازمان مدیریت صنعتی هر ساله ارزیابی تعالی سازمانی را انجام میدهد وجایزهای تحت عنوان «جایزه ملی تعالی» در این زمینه اعطا میکند. شرکت ما این افتخار را دارد که این جایزه را در کنار صنایع بزرگی چون فولاد، مس،نفت و پتروشیمی دریافت کند و همین باعث می شود که هر سال خود را ارزیابی کنیم تا خود را به استانداردهای جهانی نزدیکتر کنیم.
در حوزه مسئولیت اجتماعی نیز آموزش نحوه صحیح استفاده از آسانسور را در دستور کار قرار دادهایم و حتی در این زمینه یک کتاب کودک نیز تألیف کردهام که به آموزش صحیح استفاده از آسانسور به کودکان میپردازد.همچنین در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به عنوان کارآفرین برتر از نهاد ریاست محترم جمهوری لوح و تندیس دریافت کردهایم.
*در نهایت، مهمترین چالش ساختاری صنعت آسانسور در ایران چیست؟
یکی از مهمترین چالشها این است که متولی صنعت آسانسور در ایران چندنهاد و ارگان مختلف است و همین موضوع باعث ایجاد ضعف درسیاستگذاری و انسجام این صنعت شده است. در حالی که خود شرکتهایفعال در این حوزه، عملکرد قابل قبولی داشتهاند و ظرفیتهای بسیار خوبی در داخل کشور ایجاد شده است.امیدوارم با همسو شدن نهادهای حاکم بر این صنعت شاهد رشد و شکوفایی هرچه بیشتر این صنعت در میهن عزیزمان ایران را شاهد باشیم.
