نویاب؛ فاطمه دادمحمدخانی: تغییر اقلیم و کاهش نزولات جوی در سال های اخیر پدیده خشکسالی را بیش از گذشته برای گلستانی ها جدی کرده تا جاییکه بر اساس ارزیابی های انجام شده، بارش ها در سال های اخیر از میانگین درازمدت آن هم کمتر بوده است. وجود چنین شرایطی برای گلستان که قطب کشاورزی کشور محسوب می شود قدری نگران کننده تر است زیرا اغلب معیشت مردم استان از صنعت کشاورزی است و خشکسالی پیامی جز افزایش فقر و بیکاری برای مردم منطقه نخواهد داشت.
به باور کارشناسان در چنین شرایطی به جای استفاده زیاد از همین ذخایر باقیمانده آبی، کشت محصولات کم آب بر می تواند راه حل خروج از خشکسالی و گذران امورات کشاورزان باشد.
در این راستا کنجد از جمله محصولات کم آب بر و پر درآمدی است که به گفته کشاورزان در کنار زحمت و هزینه کم، درآمدی منطقی به همراه دارد با اینحال در سال جاری کمتر کشاورزی در گلستان حاضر به کشت این محصول شده زیرا بازار فروشی برای تولید آن در استان دیده نشده است.
بازار فروش کنجد ایجاد شود
یک کشاورز گلستانی در این باره به خبرنگار نویاب، گفت: به رغم تاکید دولت به کشت محصولات کم آب بر، تاکنون بازار فروشی برای تولیدات جایگزین تعریف نشده است.
محسن زارعی معتقد است: کنجد بهترین جایگزین و باصرفه ترین محصول به جای کشت برنج در گلستان است که ترویج کاشت آن علاوه بر درآمد بالا، منابع آب زیرزمینی استان را حفظ خواهد کرد.
این کشاورز گلستانی افزود: یکی از مشکلات در مورد کنجد، برداشت با دست بود که با توجه به بالا بودن هزینه کارگری، کشت این دانه برای کشاورزان صرفه نداشت.
زارعی با بیان این نکته که باید بازار فروش کنجد ایجاد شود تا کشاورز انگیزه کشت داشته باشد، گفت: توجیه زارعان برای توسعه کشت کنجد زمانی امکان پذیر است که بازاریابی مناسب برای این محصول شده باشد.
زارعی با بیان این نکته که به دلیل نیود بازار مناسب ناچار به فروش محصول با کمترین قیمت هستیم، اضافه کرد: در حال حاضر کنجد در بازار به قیمت ۸۵ هزار تومان به فروش می رود.
به رغم اظهارات کشاورزان مبنی بر فروش کنجد با رقمی پائین، کارشناسان معتقدند کشت کنجد به جز صرفه اقتصادی برای کشاورز، در صورت ایجاد صنایع تبدیلی ارزش افزوده مناسبی برای استان خواهد داشت.
جالی خالی صنایع تبدیلی
یک کارشناس حوزه کشاورزی وجود صنایع تبدیلی برای استانی مانند گلستان را که قطب کشاورزی کشور است را مهم دانست و به خبرنگار نویاب، گفت: اگر صنایع تبدیلی این محصول کشاورزی در استان ایجاد شود می توان از تمام فرآورده های آن بهره مند شد.
جمال محمدزاده با بیان این نکته که کنجد محصولی کم آب بر اما درآمدزاست، افزود: میزان عملکرد کنجد بیشتر از سایر محصولات کشاورزی است که این از نظر اقتصادی برای آنها سودآور است.
وی با بیان این نکته که کاهش نزولات جوی باعث تغییر اقلیم شده، بیان کرد: با توجه به خشکسالی و بحران کم آبی در سال های اخیر، بهترین گزینه کشت دانه های روغنی مانند کنجد، سویا یا پنبه است.
آگاهی و آموزش دو مقوله مهم در حوزه کشاورزی است که به باور برخی متخصصان از سوی مسئولان کمتر به آن توجه شده، این موضوعی است که دبیرخانه کشاورز گلستان هم به آن تاکید دارد.
نبود آگاهی و آموزش از عوامل عدم توسعه
دبیر خانه کشاورز گلستان دراین باره به خبرنگار نویاب، گفت: نبود آگاهی و آموزش از عوامل عدم توسعه محصولات کم آب بر بین کشاورزان است.
علی قلی ایمانی، افزود: نیاز است تا با فرهنگ سازی و آموزش به بهره برداران، اساس توسعه کشت کنجد را در استان محکم کرد.
وی یادآورشد: دستگاه های متولی باید به فکر چاره ای برای بخش کشاورزی استان باشند.
او اضافه کرد: اگر کشاورز از فروش محصولی کم آب بر مانند کنجد اطمینان داشته باشد، کشت این گونه صرفه بیشتری به لحاظ اقتصادی دارد زیرا هزینه هایی نظیر دستمزد کارگر و کود و سم در این محصول بسیار ناچیز است.
به گفته وی، روغن کنجد از سایر دانه های روغنی بیشتر است ضمن اینکه از ارزش غذایی بالایی برخوردار است بنابراین در صورت ایجاد بازار فروش و فرهنگ مصرف، کشت آن به صرفه تر خواهد بود.
ایمانی اضافه کرد: برای کشت کنجد نیاز به بذرهای نیمه شکوفا و مقاوم به ریزش است که باید در این حوزه مرکز تحقیقات وارد عمل شود.
کشاورزان باید مطابق الگوی کشت، تولید کنند
هرچند که موسی خانی رئیس اداره پنبه و دانههای روغنی جهاد کشاورزی گلستان ایجاد بازار فروش کنجد را یک ضرورت برای استان می داند اما مدیر توسعه بازرگانی جهاد کشاورزی گلستان معتقداست کشاورزان باید مطابق الگوی کشت، تولید کنند و برای سایر محصولات زارعان باید بازار فروش را بیابند.
مدیر توسعه بازرگانی جهاد کشاورزی گلستان به خبرنگار نویاب، گفت: کشاورزان اگر در قالب الگوی کشت به تولید بپردازند سازمان جهادکشاورزی بازار مورد نیاز آنها را فراهم می کند.
حسین پهلوانان ادامه داد: اگر زارعان خارج از الگوی کشت محصولی را کشت کند باید پیش از هرچیز بازار آن را یافته و متناسب با آن به تولید بپردازند.
با وجود اینکه کشت کنجد از نظر اقتصادی و حفظ منابع آب و خاک استان دارای اهمیت است اما هیچ بسته تشویقی برای کشاورزان وجود ندارد تا به سوی این محصول ترغیب شوند و بی اعتنایی دولت به کشت جایگزین منجر می شود تا زارعان به تولید محصولاتی مانند شالی روی بیاورند تا از نظر اقتصادی بتوانند زندگی خود را مدیریت کنند.
