به گزارش نویاب، سروش خادمیان، فعال حوزه دامپزشکی و متخصص زنجیره تأمین، در میزگرد تخصصی چالش های زنجیره های طیور در تحریریه آژانس خبری نویاب، از پیوند میان بحرانهای اجتماعی (مانند کاهش نرخ باروری و مهاجرت جوانان) و ناکارآمدیهای اقتصادی در صنعت طیور سخن گفت. وی با انتقاد از مداخلات دولتی و عدم توانمندسازی بخش خصوصی، هشدار داد که اگر مدل تولید از «دفعات و کنترل دستوری» به سمت «اتوماسیون و رقابت صادراتی» تغییر نکند، فرصتهای طلایی جهانی از دست خواهد رفت.
بحران نسلها؛ وقتی اقتصاد مانع «زندگی استاندارد» میشود
خادمیان بحث را از یک دیدگاه کلان و جامعهشناختی آغاز میکند. او معتقد است تغییر الگوی زندگی نسلها، نتیجه مستقیم وضعیت اقتصادی است. وی میگوید: «ما شاهد یک تغییر الگوی جمعیتی خطرناک هستیم؛ از نسلهایی که برای بقا زندگی میکردند، به نسلهایی رسیدهایم که به دنبال کیفیت زندگی هستند، اما با دیوار اقتصاد روبرو میشوند.»
او با اشاره به آمارهای نگرانکننده از کاهش نرخ ازدواج و فرزندآوری، میگوید: «وقتی سرانه درآمد فرد در ایران (۲۲۰ دلار) در مقایسه با امارات یا عربستان بسیار پایین است، جوان ایرانی دیگر رویای تشکیل خانواده یا زندگی استاندارد ندارد و تنها راه نجات خود را در مهاجرت میبیند. حتی در محیطهای صنعتی و کارخانهها، زوجهای جوان به دلیل ترس از آینده مالی، از فرزندآوری خودداری میکنند؛ این یعنی ما در حال از دست دادن سرمایههای انسانی خود هستیم.»
اتوماسیون؛ تنها راه خروج از بنبست تولید
در پاسخ به چالشهای بهرهوری، خادمیان راهکار را در تکنولوژی و اتوماسیون میبیند. او با مقایسه ظرفیتهای تولید در ایران و جهان، بر ضرورت تغییر رویکرد تأکید میکند: «ما باید از سیستمهای سنتی فاصله بگیریم و به سمت اتوماسیون حرکت کنیم. اتوماسیون نه تنها باعث کاهش نیاز به نیروی انسانی غیرماهر میشود، بلکه دقت و کیفیت را به سطح جهانی میرساند. ما نمیتوانیم با ابزارهای قدیمی، با غولهای جهانی رقابت کنیم.»
وی همچنین به بحث تحریمها اشاره کرده و میگوید: «تحریمها نباید بهانهای برای عقبماندگی باشند، بلکه باید فرصتی برای بازنگری در زنجیره تأمین و جایگزینی تکنولوژیهای کارآمد باشند.»
نقد تند مداخلات دولتی: «بخش خصوصی باید تصمیم بگیرد، نه جهاد!»
یکی از تندترین بخشهای صحبتهای خادمیان، مربوط به دخالتهای ساختاری در تصمیمگیریهای تولیدی است. وی با انتقاد از عدم توانمندسازی سندیکاها و انجمنها، میگوید: «ما از توانمندسازی بخش خصوصی حرف میزنیم، اما در عمل، هنوز افرادی با رویکردهای غیرتخصصی مانند مدیران دولتی میخواهند برای تولیدکننده تصمیم بگیرند که مرغ چیست یا بازار به کجا میرود. این یک بیاحترامی به دانش فنی و تجربه تولیدکننده است.»
او تأکید میکند که برای رسیدن به سطح جهانی، باید به انجمنها و سندیکاها «اعتبار و قدرت اجرایی» داده شود تا از حالت شعار خارج شده و به مرحله عمل برسند.
از قیمتگذاری دستوری تا رویای صادرات
جهان گرسنه است!خادمیان در پایان، به چالش بزرگ قیمتگذاری اشاره کرده و معتقد است بازار باید آزاد باشد تا رقابت واقعی شکل بگیرد. وی میگوید: «وقتی قیمتها دستوری است، رقابت کشته میشود. اگر بازار آزاد باشد، یک فروشگاه میتواند با قیمت مناسبتر، با بزرگان بازار رقابت کند. ما باید از حالت “مدیریت عرضه و تقاضا با ایجاد وقفه در تولید” خارج شویم.»
او با اشاره به ظرفیتهای عظیم صادراتی، میگوید: «دنیای امروز گرسنه است؛ از آفریقا تا روسیه و هند، همه به دنبال پروتئین هستند. اما ما به جای صادرات، با مدیریتهای ضعیف، حتی در تأمین نیازهای داخلی هم با چالش روبرو هستیم. ما نباید به بهانه عدم مدیریت، تولید را متوقف کنیم؛ بلکه باید با اتوماسیون و تمرکز بر صادرات، جایگاه خود را در جهان تثبیت کنیم.»
خادمیان در پایان تاکید میکند که گذار از «فاز شعار» به «فاز عمل»، مستلزم پذیرش واقعیتهای جهانی، اتوماسیون صنعتی و در نهایت، اعتماد به بخش خصوصی و اجازه دادن به بازار برای مدیریت خود است.
