بر همین اساس هم روز یکشنبه مسعود پزشکیان، رییسجمهور از مردم درخواست کرد در مسیر «صرفهجویی» حرکت کنند. سیاستی که مورد نقد بسیاری از مخالفان دولت قرار گرفته، اما در شرایط کنونی بهترین کار برای مدیریت کشور چیست؟ برای جلوگیری از توسعه بحرانهای ناشی از کسری انرژی به ویژه برق، گازوییل و بنزین چه باید کرد؟ جمعی از کارشناسان اقتصادی معتقدند ایده رییسجمهور در شرایط کنونی شاید یکی از بهترین سیاستها باشد. البته این سیاست تا زمانی که کشور در مسیر دیپلماسی حرکت کند، میتواند مفید باشد، چون هر کالایی سقف صرفهجویی دارد. به طور مثال سقف مصرف بنزین برای هر خودرو در روز یک لیتر است. سیدحمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفتی از موجودی بنزین کشور و توان تامین آن صحبت کرد و در کنار دیپلماسی تنها راه موجود برای عبور از شرایط کنونی را صرفهجویی ازسوی مردم خواند. این گفتوگو را در ادامه بخوانید.
به گفته او، در شرایط فعلی قاعدتا منطقیترین و سهلترین راه برای جلوگیری از کمبود بنزین و ایجاد صفهای طولانی آن در سطح کشور نیازمند صرفهجویی توسط مردم هستیم. ما پیش از جنگ در مجموع ظرفیت تامین ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون تن بنزین را در کشور داشتیم. پیش از جنگ ما تقریبا ۱۰ میلیون تا ۱۵ میلیون لیتر هم با استفاده از واحدهای پتروشیمی و محصولات آروماتیک میتوانستیم بنزین تولید کنیم . در این میان بخشی از نیاز که مربوط به ذخایر بود هم از طریق واردات تامین میشد. ذخایری که برای روزهایی پرمصرف استفاده میشد. اکنون دیگر امکان واردات حداقل در محمولههای بزرگ را نداریم. اکنون فقط میتوانیم از شمال محمولههای ۳ هزار الی ۴ هزار تنی را وارد کنیم. فعلا پتروشیمیهای آروماتیکی مثل نوری و بوعلی نیز از مدار تولید خارج شدند و معلوم نیست چه زمانی به تولید برگردند.
او معتقد است: تاکنون فعالیتهای اقتصادی به دلایل مختلف خیلی رونق نداشته و از سویی مردم با احتیاط بنزین مصرف کردند. بر همین اساس خوشبختانه حجم مصرف بنزین کاهش پیدا کرده است وگرنه همین الان ما با مشکل مواجه بودیم، چون انبارهای ذخیره بنزین در تهران دچار مشکل شدند و امکان انتقال با خط لوله به تهران وجود ندارد. تهران روزانه نیازمند حدود ۲۰ میلیون لیتر بنزین است و در شرایط کنونی تامین این میزان بنزین کار بسیار مشکلی است. در نتیجه کاهش مصرف کمک کرده تا امروز دچار مشکل نشویم. بر همین اساس رییسجمهور از مردم، از جان فداها درخواست دارد که این صرفهجویی را ادامه بدهند؛ بالاخره ۳۰ میلیون نفردر پویش جان فدا شرکت کردهاند؛ جمعیتی که ۴ الی ۵ میلیون خانواده را دربرمیگیرند. الان بیایند کمک کنند تا کشور از این وضعیت عبور کند. در شرایط کنونی دوباره میگویم، صرفهجویی بهترین راه است. یک موضوع را نباید فراموش کنیم که در شرایط عادی شدت مصرف بنزین در ایران بالاست . ما حدود ۲۵ میلیون خودرو داریم . طبق گزارشهایی که پلیس راه ادامه میدهد؛ متوسط تردد این خودروها روزانه حدود ۳۰ الی ۳۵ کیلومتر است. با این میزان تردد ما نباید بیشتر از سه لیتر بنزین بهطور متوسط در کشور مصرف کنیم.
حسینی متذکر شد: ممکن است یک ماشین ۳۰۰ کیلومتر یا یک ماشین دیگر ۴۰۰ کیلو در روز جابهجا شوند. اما خیلی از ماشینها در روز ممکن است حتی دو کیلومتر هم جابهجا نشوند. با این تفاسیر باید مصرف بنزین ما در سطح استاندارد دنیا یعنی ۷۵ میلیون لیتر باشد. چرا الان این ۷۵ میلیون لیتر به ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است؟ چون ما خودروهای فرسوده داریم. خودرویی داریم که مصرفش چندین برابر مصرف معمولی است، چون موتور خودروهای ما و به اصطلاح تکنولوژی آنها از تکنولوژی روز دنیا عقب است. حتی خودرو نو ما مصرفش بیش از مصرف متداول در دنیاست؛ بعضا مصرف آنها حتی دوبرابر مصرف معقول است. در ضمن ترافیک در شهرها به ویژه شهرهای بزرگ بالاست و این حجم بالای ترافیک باعث میشود که مصرف افزایش پیدا کند. بالا بودن حجم مصرف بنزین در ایران از طرفی دیگر به کیفیت پایین بنزین برمیگردد. ما امروز برای اینکه بتوانیم بنزین مورد نیاز تامین کنیم، بنزینی که پالایشگاه تولید میکند؛ بنزین یورو ۴ یا بنزین نزدیک به یورو ۵ را تبدیل به بنزین با کیفیت پایینتری میکنیم تا بتوانیم بخشی از کسری را جبران کنیم. این درحالی که این روش افزایش تولید – کاهش کیفیت بنزین- خودش منجر به افزایش مصرف میشود. ضمن اینکه ما هم اسراف بنزین و هم قاچاق بنزین را داریم. آن هم به این دلیل که قیمت بنزین در ایران بسیار ارزان است. الان در دنیا بنزین دو یورو یا دو دلار است . اما در ایران یک سنت است. حتی هزینه حمل و نقل را هم نمیتوانیم از مصرفکننده بگیریم.
