به گزارش نویاب به نقل از روابط عمومی اتاق اصناف مرکز استان گلستان، محمد مهدی رویانی، وکیل اتاق اصناف مرکز استان گلستان، یکی از شیوههای کلاهبرداری که در سالهای اخیر رواج بیشتری پیدا کرده، کلاهبرداری پانزی است. شرایط نامناسب اقتصادی و تورم شدید موجب شده بسیاری از مردم سرمایه و حاصل سالها تلاش و دسترنج خود را از دست بدهند. هرچند این شیوه کلاهبرداری سابقهای طولانی دارد، اما در سالهای اخیر به دلیل مشکلات اقتصادی، بیش از گذشته مورد استفاده کلاهبرداران قرار گرفته است.
طرح پانزی نوعی کلاهبرداری مبتنی بر فریب و نیرنگ است که در آن افراد با وعدههایی همچون سودهای کلان، سرمایهگذاری بدون ریسک و بازدهی بالا، سرمایه مردم را جذب میکنند. در این روش، به جای آنکه سرمایههای جمعآوریشده در فعالیتهای اقتصادی، تولیدی یا تجاری سرمایهگذاری شود، وجوه دریافتی از سرمایهگذاران جدید به عنوان سود به سرمایهگذاران قبلی پرداخت میشود.
در واقع، سودی که به سرمایهگذاران اولیه پرداخت میشود، نه از محل فعالیت اقتصادی، بلکه از سرمایه افرادی تأمین میشود که به تازگی وارد این چرخه شدهاند. بنابراین، اساس این طرح بر فریب، وعدههای واهی و جذب مستمر سرمایهگذاران جدید استوار است و تا زمانی ادامه مییابد که افراد تازهای برای سرمایهگذاری وارد این چرخه شوند.
هرچه شرایط اقتصادی جامعه دشوارتر و نرخ تورم بالاتر باشد، زمینه برای فعالیت کلاهبرداران حرفهای که با وعده سودهای نجومی و رشد سریع سرمایه مردم را فریب میدهند، فراهمتر خواهد شد.
برای آشنایی بیشتر با نحوه عملکرد این شیوه کلاهبرداری، یک نمونه ساده را بررسی میکنیم.
فرض کنید قیمت واقعی یک کالا در بازار ۱۰ میلیون تومان است. فرد کلاهبردار که از قبل با برنامهریزی دقیق و سوءنیت، طرح پانزی را طراحی کرده است، همان کالا را با قیمت ۵ میلیون تومان به فروش میرساند. در ابتدا این کالا را به تعدادی از افراد که نفوذ اجتماعی بیشتری دارند و میتوانند آن را به دیگران معرفی کنند، واگذار میکند. اگرچه ممکن است در این مرحله ظاهراً متحمل زیان شود، اما همین اقدام باعث جلب اعتماد عمومی و افزایش تقاضا خواهد شد.
پس از افزایش متقاضیان، کلاهبردار با این بهانه که حجم سفارشها بالا رفته است، زمان تحویل کالا را به تعویق میاندازد و از این مرحله به بعد، تعهدات خریداران قبلی را با پول خریداران جدید انجام میدهد. این روند تا زمانی ادامه پیدا میکند که ورود سرمایهگذاران جدید متوقف شود.
در نهایت، هنگامی که دیگر سرمایه یا خریدار جدیدی وارد این چرخه نشود، طرح پانزی فرو میپاشد و گرداننده آن با سرمایههای جمعآوریشده متواری میشود. نتیجه این فرآیند، چیزی جز بر جای ماندن تعداد زیادی از مالباختگان نخواهد بود.
کلاهبرداری پانزی؛ فریب با وعده سودهای نجومی
«طرح پانزی نوعی کلاهبرداری مبتنی بر فریب و نیرنگ است که در آن افراد با وعدههایی همچون سودهای کلان، سرمایهگذاری بدون ریسک و بازدهی بالا، سرمایه مردم را جذب میکنند.» این بخشی از یادداشت محمد مهدی رویانی، وکیل اتاق اصناف مرکز استان گلستان برای نویاب است.
نجمه جهانتیغ فعال رسانه ای و سردبیر گروه خبری نویاب.
بدون دیدگاه
