نویاب؛ صنعت خوراک و طیور از ارکان اصلی زنجیره تولید محصولات پروتئینی کشور است و نقش مستقیمی در امنیت غذایی و پایداری اقتصادی دارد. استان گلستان نیز به واسطه ظرفیتهای کشاورزی و موقعیت جغرافیایی ممتاز خود، یکی از قطبهای مهم این صنعت در شمال کشور به شمار میرود. در حاشیه برگزاری نمایشگاه تخصصی خوراک، دام، طیور و آبزیان گلستان، گفتوگویی با قاسم قندهاری، مدیر کارخانه خوراک دام، طیور و آبزیان آراز نوین دانه و مشاور توسعه هلدینگ آراز نوین تجارت انجام دادیم تا درباره وضعیت این صنعت و افقهای پیشرو بیشتر بدانیم.
ابتدا بفرمایید ضرورت برگزاری نمایشگاههایی از این دست چیست و چه نقشی در توسعه صنعت خوراک و طیور دارد؟
نمایشگاههای تخصصی، بهویژه در حوزه خوراک، دان و طیور، نقش مهمی در تبادل دانش فنی، معرفی فناوریهای نو و ایجاد ارتباط میان تولیدکنندگان، تامینکنندگان و سرمایهگذاران دارند. این رویدادها فرصتی فراهم میکنند تا فعالان صنعت، نیازها و ظرفیتهای خود را بهصورت مستقیم مطرح کنند و در نتیجه مسیر رشد و نوآوری در زنجیره تولید، از خوراک تا فرآوردههای نهایی، هموارتر شود. در واقع، چنین نمایشگاههایی پیشران «بهروزرسانی دانش فنی» و «ارتقای بهرهوری» در صنعت محسوب میشوند.
وضعیت کنونی صنعت خوراک و طیور در استان گلستان را چگونه ارزیابی میکنید؟
گلستان با برخورداری از ظرفیتهای اقلیمی، منابع کشاورزی و نیروی انسانی متخصص، یکی از قطبهای مهم صنعت طیور کشور است. در حال حاضر بیش از ۸۰ واحد در زمینه تولید خوراک و پرورش طیور در استان فعالاند. با این حال، چالشهایی مانند نوسانات قیمت مواد اولیه، وابستگی به واردات برخی نهادهها و نیاز به نوسازی تجهیزات، همچنان از موانع رشد پایدار به شمار میروند. با برنامهریزی دقیق و حمایتهای هدفمند، گلستان میتواند به قطب صادراتی خوراک دام و طیور شمال کشور تبدیل شود.
از نظر شما مهمترین فرصتهای پیشروی این صنعت در استان چیست؟
استان گلستان از ظرفیت بالایی در کشاورزی برخوردار است و میتواند بخش عمده مواد اولیه خوراک از جمله ذرت، سویا، گندم و جو را در داخل استان تأمین کند. همچنین موقعیت جغرافیایی ویژه گلستان، امکان دسترسی آسان به بازارهای آسیای میانه و کشورهای حاشیه خزر را فراهم کرده است. علاوه بر این، رشد فناوریهای نوین تغذیه و فرمولاسیون خوراک، فرصت مناسبی برای بهینهسازی مصرف نهادهها و کاهش هزینههای تولید فراهم میکند. از سوی دیگر، توسعه صنایع تبدیلی و تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، مانند خوراک آماده و فرآوردههای پروتئینی، میتواند زمینهساز جهشی صادراتی برای استان باشد.
در مقابل، مهمترین چالشها یا تهدیدهای این صنعت را چه میدانید؟
وابستگی بالای صنعت به واردات نهادههای اصلی، آن را در برابر نوسانات ارزی آسیبپذیر کرده است. از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از تجهیزات تولید خوراک در کشور فرسوده و نیازمند نوسازی است. کمبود آموزشهای تخصصی و مهارتی برای ارتقای سطح علمی بهرهبرداران نیز از موانع جدی توسعه محسوب میشود. علاوه بر این، رعایت استانداردهای جدید زیستمحیطی و مدیریت پسماند، ضرورتی است که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد تا توسعه صنعت در مسیر پایداری حرکت کند.
به نظر شما نمایشگاه امسال چه دستاوردی برای فعالان این حوزه خواهد داشت؟
نمایشگاه امسال بستر مناسبی برای آشنایی فعالان این حوزه با فناوریهای روز دنیا فراهم کرده است. برقراری ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان خوراک، واردکنندگان ماشینآلات و پرورشدهندگان، فرصتی ارزشمند برای تعامل و همکاری بیشتر فراهم میکند. از سوی دیگر، این نمایشگاه میتواند بستری برای گفتوگو میان سیاستگذاران و بخش خصوصی باشد تا نیازهای واقعی صنعت بهصورت دقیقتری بررسی و برای آینده برنامهریزی شود. در مجموع، این رویداد گامی مؤثر در جهت تقویت برند «گلستانِ صنعتی و کشاورزی» در سطح ملی و منطقهای به شمار میرود.
در پایان، چه توصیهای برای پایداری و توسعه این صنعت دارید؟
توسعه پایدار صنعت خوراک و طیور، در گرو توجه جدی به سه محور کلیدی است. نخست، باید سرمایهگذاری مؤثری در زمینه تحقیق و توسعه (R&D) انجام شود تا فرمولهای خوراک بهینهسازی و ضایعات کاهش یابد. دوم، دیجیتالیسازی زنجیره تأمین از مزرعه تا بازار، میتواند ضمن شفافسازی فرآیندها، کارایی تولید را افزایش دهد و سوم، ایجاد همکاریهای بیناستانی و بینالمللی برای انتقال دانش و توسعه صادرات محصولات، زمینهساز رقابتپذیری بیشتر خواهد بود. به باور من، اگر دولت، بخش خصوصی و دانشگاهها در این مسیر همافزا عمل کنند، میتوان آیندهای روشن و پایدار برای صنعت خوراک و طیور گلستان ترسیم کرد.
