در استان گلستان به دلیل شرایط آب و هوایی و وجود باغات فراوان و جنگل های انبوه شرایط پرورش زنبور عسل و توسعه آن فراهم بوده و به همین دلیل این استان یکی از تولیدکنندگان مهم عسل های طبیعی و باکیفیت است.
در حال حاضر ۱۵۹ هزار کلونی زنبور با دو هزار و ۵۶۴ بهره بردار در گلستان وجود دارد که سالانه تولید آنها به ۸۹۴ تن می رسد، اما در سال های گذشته زنبورداران به دلیل خشکسالی، افزایش قیمت نهاده، بالا رفتن هزینه های تولید با مشکلات زیادی مواجه شدند. به طور قطع توجه به ظرفیت پرورش زبور در استان گلستان می تواند زمینه اشتغال جوانان و توسعه اقتصادی استان را فراهم کند.
برای بررسی مسائل و چالش های پیش روی پرورش زنبور و تولید فرآورده های آن گفتگویی با « محمد رضائی» یکی از تولید کنندگان زنبور گلستان داشته ایم.
* در حال حاضر با چه تعداد کندو و چند نفر نیروی کار مشغول به کار هستید؟
با توجه به شرایط امسال که تلفات زیادی داشتهایم هم اکنون ۵۰ کندو زنبور دارم و حداقل ۱۵ نیروی کار که مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه با آنها در ارتباطیم که این تعداد فصل به فصل متغیر است.
* زنبورها چه فوایدی برای باغات و کشاورزی دارند و چه عاملی باعث نابودی آنها میشود؟
مسلماً اگر زنبوری نباشد طبیعت و کشاورزی نیز وجود ندارد چرا که زنبورها سبب افزایش گرده افشانی در مناطق هستند که خود عامل باردهی میوهها و به ثمر نشستن محصولات کشاورزی میشود. ولی متأسفانه در حال حاضر سم پاشیها در باغات مزارع بیش از اندازه شده و تلفات سنگینی را برای زنبورداران به جا گذاشته است.
* چه محصولاتی برای عرضه به بازار تولید میکنید؟
گرده گل، ژل زنبور عسل، ژل رویال و عسل طبیعی از جمله محصولات تولیدی ما در این حوزه است که ژل رویال محصولی به شکل ماده سفید رنگ و لزجی است که به طور مجزا از خود زنبور گرفته میشود و مزه آن به تلخی، ترشی و تندی میزند و خواص دارویی دارد.
گرده گل که از طریق تله گردگیر از پاهای زنبور استخراج میکنیم که برای بیماریهایی چون مشکلات کلیوی، سنگ کلیه و پروستات مفید هستند.
*راه تشخیص عسل تقلبی و طبیعی چیست؟
عسلها رنگها و مزههای متفاوتی دارند که خواص هرکدام با توجه به آن متغیر است؛ مشکل اصلی ۹۰ درصد زنبورداران در حال حاضر بازار فروش متقلبان است که مردم را نیز دچار مشکل کرده و تشخیص عسل تقلبی و طبیعی سخت شده است تنها راه تشخیص عسل اصل از تقلبی آزمایشگاهها هستند در غیر این صورت هیچ راهی وجود ندارد.
* برای شروع به کار زنبورداری چه مقدار سرمایه اولیه، کندو و فضا لازم است؟
در حال حاضر برای آغاز به کار در این حوزه و کسب درآمد برای تأمین هزینههای یک خانواده پنج نفره فرد به حداقل ۵۰ کندو نیاز دارد که به حدود ۱۰۰ الی ۱۵۰ میلیون سرمایه مالی نیاز است و صد متر فضا هم میتواند کافی باشد.
* چه مدت پس از شروع به کار فرد به درآمد زایی میرسد؟
اگر شخص اصول زنبور داری را به طور اصولی، درست، دقیق و منظم فرا گرفته باشد و عملی کند میتواند در برداشت اول خود در این حوزه تمام بهای مصرفی و سرمایه اولیه خود را برگرداند.
*برای افراد علاقهمند به این حوزه کلاسهای آموزشی برگزار میشود؟ یادگیری اصولی به چه مدت زمانی نیاز دارد؟
بله برگزاری کلاسها از طریق فنی حرفهای انجام میشود؛ بنده سال گذشته تقریباً ۲۰ هنرجو داشتم که آموزش عملی آنها به عهده من بود از ۲۰ هنرجو، ۱۵ نفر در حال حاضر مشغول به کار زنبورداری هستند. برای بازدهی بهتر، آموزش باید در کنار زنبور داری باشد که یک یادگیری درست و اصولی نهایت ۶ ماه زمان میبرد.
*استان گلستان برای رشد و پیشرفت در این حوزه چه مقدار ظرفیت دارد؟
استان گلستان از استانهایی است که برای توسعه این حوزه بینهایت ظرفیت دارد اما خیلی کم از این ظرفیت استفاده میشود؛ در حال حاضر نزدیک به ۱۰ هزار نفر زنبور دار در استان داریم که تعداد خیلی کمی از آنها به طور اصولی این کار را انجام میدهند و این باعث شده که بازدهی قابل رضایتی نداشته باشیم اما با آموزش درست میتوان به خوبی از ظرفیت استان استفاده کرد.
*چه درخواستی از مسئولین دارید؟
زنبوردارها یک ارگان خاصی ندارند و همه زیر نظر تعاونی هستند و ۹۹ درصد تعاونیها هیچ کاری در راستای آموزش و حمایت از زنبور دار انجام نمیدهند؛ اگر زنبورداران منطقه زیر یک پرچم باشند و یک شخص نظارت داشته باشد و حمایت صورت گیرد بازدهی خیلی بهتری قابل مشاهده است.
