به گزارش نویاب، پریسا مسعودی؛ صنعت ساختمان دیگر تنها به ساخت دیوارها و سقف‌ها محدود نمی‌شود؛ فناوری به تدریج در حال تغییر شیوه استفاده، مدیریت و حتی تصمیم‌گیری ساختمان‌هاست.
در این میان، هوشمندسازی ساختمان از یک امکان لوکس و کمتر شناخته‌شده، به یکی از راهکارهای مورد توجه برای افزایش رفاه، کنترل تجهیزات و مدیریت مصرف انرژی تبدیل شده است؛ هرچند فاصله میان وضعیت فعلی بازار و آنچه از یک «ساختمان هوشمند واقعی» انتظار می‌رود، همچنان قابل توجه است.
در استان گلستان نیز هوشمندسازی ساختمان هنوز در ابتدای مسیر توسعه قرار دارد و اگرچه طی سال‌های اخیر توجه سازندگان و سرمایه‌گذاران به این حوزه افزایش یافته، اما همچنان تا تبدیل شدن آن به یک بخش جدایی‌ناپذیر از فرایند ساخت‌وساز فاصله وجود دارد.
در همین راستا، خبرنگار نویاب با علی وصله‌چی، نماینده نگزیو در استان گلستان، درباره مفهوم واقعی ساختمان هوشمند، نقش این فناوری در مدیریت مصرف انرژی، چالش‌های اقتصادی و زیرساختی، وضعیت هوشمندسازی ادارات و چشم‌انداز این صنعت در سال‌های آینده گفت‌وگویی داشته است.
*تعریفی که از ساختمان هوشمند دارید چیست؟
اگر بخواهیم دقیق صحبت کنیم، ساختمان هوشمند واقعی ساختمانی است که صرفاً دستورمحور نباشد، بلکه خودش شرایط را تشخیص دهد و بر اساس آن تصمیم بگیرد.
آنچه امروز در بسیاری از ساختمان‌ها تحت عنوان «خانه هوشمند» می‌شناسیم، بیشتر یک سیستم اتوماسیون خانگی است. یعنی ما برای سیستم تعریف می‌کنیم که چه کاری را انجام دهد.
تکنولوژی در دنیا به سرعت در حال پیشرفت است و با توسعه اینترنت اشیا و سیستم‌های هوشمند، به تدریج به سمت ساختمان‌هایی می‌رویم که بخش بیشتری از تصمیم‌گیری را خودشان انجام می‌دهند.
*در مورد ضرورت هوشمندسازی ساختمان توضیح دهید.
به نظر من یکی از مهم‌ترین دلایل ضرورت هوشمندسازی ساختمان، مدیریت مصرف انرژی است.
ساده‌ترین مثال، فراموش کردن خاموش کردن چراغ‌هاست. ممکن است یک چراغ چند ساعت بی‌دلیل روشن بماند. اما موضوع مهم‌تر تجهیزات پرمصرف مانند سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی هستند.
وقتی کنترل سیستم‌ها در اختیار کاربر باشد، می‌تواند از راه دور آنها را مدیریت کند و برایشان برنامه تعریف کند. برای مثال، فرد می‌تواند پیش از رسیدن به خانه سیستم سرمایش یا گرمایش را فعال کند و در عین حال از روشن ماندن بی‌مورد تجهیزات جلوگیری کند.
این موضوع هم هزینه برق مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد و هم در مقیاس بزرگ‌تر به مدیریت بار شبکه برق کمک می‌کند.
*با وجود این مزایا، چرا هوشمندسازی هنوز در بسیاری از ساختمان‌ها به یک ضرورت تبدیل نشده است؟
شرایط اقتصادی تأثیر زیادی داشته است. در سال‌های اخیر، اولویت‌های مردم و حتی سازندگان تغییر کرده است. وقتی قیمت تجهیزات و هزینه ساخت‌وساز به شدت افزایش پیدا می‌کند، طبیعی است که برخی امکانات که ضروری تلقی نمی‌شوند، از اولویت خارج شوند.
با این حال، اگر نگاه ما آینده‌نگرانه باشد، به نظر من هوشمندسازی ساختمان حتی می‌تواند از برخی هزینه‌های دیگری که امروز انجام می‌شود، اهمیت بیشتری پیدا کند؛ چون مستقیماً با مدیریت انرژی و افزایش بهره‌وری ساختمان ارتباط دارد.
*آیا مشکلات اقتصادی و قیمت تجهیزات باعث شده مردم به سمت سیستم‌های ارزان‌تر بروند؟ این موضوع چه تبعاتی دارد؟
مسئله این است که صرفاً ارزان بودن یک سیستم به معنای مناسب بودن آن نیست. گاهی کاربر یک سیستم ارزان خریداری می‌کند، اما به دلیل مشکلات کاربری، ارتباطی یا کیفیت، تجربه خوبی به دست نمی‌آورد و همین تجربه بد می‌تواند نگاه او را نسبت به کل صنعت هوشمندسازی منفی کند.
به همین دلیل معتقدم کیفیت، خدمات و تجربه کاربری باید در کنار قیمت دیده شود.
*با توجه به قطعی اینترنت و مشکلات ارتباطی، سیستم‌های هوشمند تا چه اندازه قابل اتکا هستند؟
این موضوع یکی از دغدغه‌های مهم در ایران است. به همین دلیل یکی از اقداماتی که با درخواست دفتر مرکزی شرکت انجام دادیم، راه‌اندازی سرور سیستم‌های خانه هوشمند در داخل ایران بود.
مزیت این کار این است که حتی در صورت قطع اینترنت بین‌الملل، سیستم داخل ساختمان همچنان روی بستر داخلی قابل استفاده است. البته اگر اینترنت بین‌الملل در دسترس باشد، کاربر می‌تواند از خارج از ایران هم سیستم خانه خود را کنترل کند و سناریوهای مختلف را اجرا کند.
در شرایطی که قطعی اینترنت بین‌الملل ممکن است اتفاق بیفتد، اینکه سیستم داخل کشور همچنان در دسترس باشد، برای مصرف‌کننده یک مزیت مهم محسوب می‌شود
*به نظر شما در پنج سال آینده صنعت ساختمان و هوشمندسازی چه تغییری خواهد کرد؟
فکر می‌کنم در پنج سال آینده هوشمندسازی دیگر صرفاً یک آیتم یا اکسسوری در ساختمان نباشد. به تدریج هوشمندی به بخش جدایی‌ناپذیر ساختار ساختمان تبدیل خواهد شد.
امروز ممکن است بگوییم این ساختمان یک کلید هوشمند، سیستم روشنایی یا کنترل پرده دارد؛ اما در آینده، یک سیستم مرکزی و هوشمند می‌تواند بخش قابل توجهی از عملکرد ساختمان را مدیریت کند.
برای مثال، اگر دمای ساختمان بالا رفت، سیستم سرمایش فعال شود و اگر دما کاهش پیدا کرد، سیستم گرمایش وارد مدار شود. یعنی ساختمان به سمت این می‌رود که خودش شرایط را درک کند و واکنش مناسب نشان دهد.
*وضعیت ادارات استان گلستان در زمینه هوشمندسازی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا در این بخش آمادگی و استقبال وجود دارد؟
در سال ۱۴۰۱ جلسه‌ای در سازمان مدیریت داشتم و آنجا مطرح شد که برای هوشمندسازی ادارات، دستورالعمل و حتی ردیف بودجه وجود دارد.
پیشنهاد ما این بود که به‌صورت آزمایشی، یکی از ساختمان‌های اداری، حتی ساختمان خود سازمان یا استانداری، به شکل رایگان هوشمند شود.
قرار بود سیستم را نصب کنیم، آموزش دهیم و اجازه بدهیم یک تا دو ماه از آن استفاده کنند. اگر در قبض انرژی و هزینه‌های آنها تأثیر مثبتی مشاهده شد، این تجربه به سایر ادارات نیز ابلاغ شود.
برای این موضوع جلسات و پیگیری‌های زیادی انجام شد و حتی شیوه‌نامه‌ای طراحی و تأیید شد. اما متأسفانه در نهایت این طرح به مرحله اجرای عملی که انتظار داشتیم نرسید.
*کدام استان‌ها را در زمینه هوشمندسازی ساختمان پیشرو می‌دانید و گلستان برای رسیدن به آنها چه مسیری باید طی کند؟
طبیعتاً استان تهران به دلیل پایتخت بودن، حجم سرمایه‌گذاری، حضور سازندگان بزرگ و اجرای پروژه‌های خاص، در این حوزه پیشرو است.
بعد از تهران، به نظر من استان مازندران هم به دلیل حضور سرمایه‌گذاران تهرانی و ساخت پروژه‌های خاص، وضعیت قابل توجهی دارد. حتی سال‌ها پیش، زمانی که من هنوز وارد این حوزه نشده بودم، در شهرهایی مانند محمودآباد ساختمان‌هایی با امکانات هوشمند اجرا شده بود که ما در گلستان تازه در حال تلاش برای توسعه آنها هستیم.
امروز هم در پروژه‌هایی که در مازندران کار می‌کنیم، امکانات هوشمند متنوعی مورد استقبال قرار می‌گیرد.
به نظرم برای اینکه گلستان هم بتواند به این مرحله برسد، مهم‌ترین موضوع افزایش آگاهی سازندگان، معماران، سرمایه‌گذاران و مصرف‌کنندگان است. باید هوشمندسازی را از یک کالای لوکس خارج کنیم و به عنوان بخشی از طراحی و ساخت ساختمان آینده ببینیم.
