به گزارش نویاب، نجمه جهان تیغ؛ کیفیت ساختمان، پیش از آنکه در نمای یک پروژه یا امکانات آن دیده شود، در مصالحی شکل میگیرد که در دل سازه به کار رفتهاند. هرچند استفاده از مصالح استاندارد، یکی از مهمترین ارکان ساختوساز ایمن و ماندگار به شمار میرود، اما بسیاری از صاحبنظران معتقدند این مصالح تنها زمانی به کیفیت مطلوب ساختمان منجر میشوند که در یک فرآیند حرفهای، توسط افراد دارای صلاحیت انتخاب، اجرا و نظارت شوند. به بیان دیگر، مصالح استاندارد شرط لازم برای ساخت یک ساختمان باکیفیت است، اما شرط کافی نیست.
در نخستین نشست تخصصی «ساختمانهای برند» با محوریت «نقش مصالح استاندارد در اعتبار و اعتماد»، مجید طاهری، شهردار گرگان، با تاکید بر اینکه کیفیت مصالح را باید در کنار اصلاح ساختار ساختوساز دید، معتقد است تا زمانی که فرآیند ساخت حرفهای نشود و مسئولیت اجرای پروژهها به افراد متخصص سپرده نشود، حتی بهترین مصالح استاندارد نیز نمیتوانند کیفیت نهایی ساختمان را تضمین کنند. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید.
*از نگاه شما، مهمترین عامل کاهش کیفیت ساختمانها چیست؟
اگر بخواهیم واقعبین باشیم، استاندارد بودن مصالح یک ضرورت است و کسی هم منکر آن نیست، اما کیفیت ساختمان فقط به مصالح وابسته نیست. مجموعهای از عوامل در کنار هم باعث میشوند عمر مفید یک ساختمان کاهش پیدا کند؛ از شیوه اجرا گرفته تا تخصص سازنده، کیفیت نظارت و ساختار حاکم بر فرآیند ساخت.
*شما بر تخصص سازندگان تاکید ویژهای داشتید. چرا؟
چون ساختوساز یک کار کاملاً تخصصی است. همانطور که هیچکس اجازه ندارد بدون تحصیلات پزشکی، طبابت کند، نباید هر فردی صرفاً به دلیل داشتن سرمایه وارد حوزه ساختوساز شود.
در بسیاری از کشورهای پیشرفته حتی مهندس هم برای فعالیت اجرایی باید دورههای تخصصی بگذراند و گواهینامه حرفهای دریافت کند، اما در کشور ما هر فردی که سرمایه داشته باشد، میتواند وارد این حوزه شود؛ در حالی که مسئولیت ساخت یک ساختمان بسیار سنگینتر از آن است که صرفاً با سرمایه مدیریت شود.
* آیا همین موضوع بر عمر مفید ساختمانها نیز تاثیر گذاشته است؟
بله. اگر به روند عمر مفید ساختمانها نگاه کنیم، میبینیم که این شاخص در کشور روند افزایشی نداشته است. بخشی از این موضوع به ضعف در اجرای صحیح، استفاده از مصالح نامناسب و ورود افراد فاقد صلاحیت به فرآیند ساخت بازمیگردد.
*نقش مصالح غیراستاندارد را در این میان چگونه ارزیابی میکنید؟
مصالح استاندارد قطعاً ضروری هستند، اما سؤال مهمتر این است که چرا اصلاً مصالح غیراستاندارد وارد چرخه ساخت میشوند؟ اگر ساختار درست باشد، کسی که مسئول اجرای پروژه است نباید اجازه دهد چنین مصالحی وارد ساختمان شود.
بنابراین باید به جای پرداختن به معلولها، علتها را اصلاح کنیم.
* منظورتان از اصلاح ساختار چیست؟
امروز ساختوساز در کشور ما بیشتر به یک کالای سرمایهای تبدیل شده است تا یک فعالیت حرفهای. همین نگاه باعث شده افراد زیادی صرفا برای سرمایهگذاری وارد این حوزه شوند.
من مخالف سرمایهگذاری نیستم، اما سرمایهگذار باید سرمایهگذاری کند؛ نه اینکه خودش مسئولیت فنی ساخت را برعهده بگیرد. فرآیند ساخت باید در اختیار افراد دارای صلاحیت باشد.
*آیا قوانین فعلی پاسخگوی این نیاز هستند؟
بخشی از قوانین نیازمند بازنگری است. قانون نظام مهندسی متعلق به سال ۷۴ است و طبیعی است که بسیاری از مسائل امروز را پوشش ندهد. البته مشکل فقط قانون نیست؛ اجرای صحیح قوانین و اصلاح فرآیندها نیز اهمیت زیادی دارد.
*نقش شهرداری در این فرآیند چیست؟
شهرداری، سازمان نظام مهندسی، ادارهکل استاندارد و سایر دستگاهها هر کدام وظایف مشخصی دارند و همه باید به مسئولیتهای خود عمل کنند، اما نباید تصور کنیم که با افزایش مکاتبات یا اضافه کردن چند مرحله اداری، مشکل حل میشود.
آنچه نیاز داریم، اصلاح فرآیندها و تعریف یک ساختار حرفهای برای صنعت ساختمان است.
*جمعبندی شما از این بحث چیست؟
اگر قرار است ساختمانهای باکیفیت و ماندگار ساخته شوند، باید ابتدا بپذیریم که ساختوساز یک حرفه تخصصی است. هر فردی میتواند سرمایهگذاری کند، اما اجرای ساختمان باید به افراد دارای دانش، تجربه و صلاحیت سپرده شود.
زمانی که این نگاه در ساختار صنعت ساختمان نهادینه شود، استفاده از مصالح استاندارد، نظارت مؤثر و مسئولیتپذیری حرفهای نیز بهدرستی معنا پیدا میکند و در نهایت محصولی باکیفیت، ایمن و قابل اعتماد در اختیار مردم قرار خواهد گرفت.
