بررسی پیامدهای اجتماعیِ شوک ارزی در صنعت طیور

مدیرعامل شرکت ماکیان دارو، در میزگرد تخصصی چالش های زنجیره های طیور با اشاره به نوسانات شدید «جوجه‌ریزی»، چالش‌های لجستیکی واردات از مسیرهای جایگزین و شوک‌های ناشی از تغییر نرخ ارز، هشدار داد که این فشارها علاوه بر فلج کردن برنامه‌ریزی‌های اقتصادی، منجر به ریزش نیروی کار و چالش‌های عمیق اجتماعی شده است.

هنگامه خاندوزی
5 دقیقه - زمان مطالعه

به گزارش نویاب، مسعود پناهی در میزگرد تخصصی چالش های زنجیره طیور که به میزبان آژانس خبری نویاب برگزار شد، با پرداختن به یکی از حساس‌ترین مباحث، یعنی مدیریت نقدینگی، هشدار داد که ورود به چرخه وام‌های بانکی با نرخ‌های بالا در شرایط تورمی، می‌تواند منجر به فاجعه شود.

وی گفت: «بانک‌ها در حال رقابت برای جذب سپرده با سودهای ۴۰ تا ۴۵ درصدی هستند، اما این هزینه‌ی تمام‌شده‌ی پول، بسیار سنگین است. خطر اصلی اینجاست که اگر در آینده بازار قفل شود یا با مشکل مواجه شویم، تمام اسناد ما در گرو بانک باقی می‌ماند و ما گرفتار “سود مرکب” خواهیم شد که می‌تواند سرمایه‌ها را نابود کند.»

Ad image

بحران دانش؛ ریشه‌ی اصلی مشکلات مدیریت ایرانی

وی با مقایسه تجربه‌ی شخصی خود در کانادا و قدمت دانشگاه‌های آنجا، گفت: «مشکل بزرگ ما این است که در مدیریت، بیشتر به دنبال سیاست‌مداری هستیم تا دانش‌مداری. ما زمانی در چاله می‌افتیم که دانشِ مسیر را نداریم. اگر می‌خواهیم اتفاق خوبی برای صنعت بیفتد، باید به دنبال علم، اطلاعات و آموزش برویم. من خواهان برگزاری همایش‌های آموزشی تخصصی برای شرکت‌های متوسط و کوچک استان گلستان هستم تا بتوانیم با هم همکاری کنند.»

تشکیل کنسرسیوم و خروج از سلطه‌ی قیمت‌گذاری دولتی

وی معتقد است برای جلوگیری از تحمیل قیمت‌های غیرواقعی توسط نهادهای دولتی، باید قدرت از دست دولت خارج و به اصناف منتقل شود. پناهی گفت: «ما باید با تشکیل انجمن‌ها و اتحادیه‌های قوی، فشار را بر نهاده‌های دولتی بیاوریم تا قیمت‌گذاری توسط خودِ اصناف انجام شود.»

وی همچنین پیشنهاد داد که از طریق اتاق بازرگانی، کمیته‌های تخصصی در حوزه‌های مختلف از جمله «واردات»، «کنسرسیوم‌ها»، «دارو و واکسن» و «کشتارگاه‌ها» تشکیل شود تا بتوان به صورت اجرایی و سازمان‌یافته با چالش‌ها مقابله کرد.

نوسانات جوجه‌ریزی و زنجیره‌ی آسیب‌های مالی

مدیرعامل شرکت ماکیان دارو گفت: «ما در ماه‌های اخیر شاهد افت شدید سطح جوجه‌ریزی بوده‌ایم؛ در حالی که در برخی بازه‌های زمانی سال گذشته، میزان جوجه‌ریزی به ۱۷ میلیون رأس می‌رسید، اکنون با کاهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی، سطح تولید با چالش جدی مواجه است.»

او تأکید کرد که این نوسانات، تأثیرات مخربی بر تامین‌کنندگان سطح کلان دارد: «وقتی نوسان وجود دارد، کالا در انبار می‌ماند، هزینه‌های دموراژ و انبارداری بالا می‌رود و با خطر فساد یا نزدیک شدن تاریخ انقضای کالاهای فاسدشدنی روبرو هستیم که این خود یک فشار مالی سنگین است.»

بن‌بست لجستیکی؛ وقتی مسیرهای جایگزین پاسخگو نیستند

مدیرعامل ماکیان دارو با بررسی چالش واردات مواد اولیه (مانند ذرت و سویا) و کالاهای فینیش (مانند واکسن و ویتامین)، به دشواری‌های جایگزینی مسیرهای دریایی با مسیرهای ریلی اشاره کرد. وی گفت: «بیش از ۸۰ درصد واردات ما از طریق بنادر و کشتی‌های عظیم انجام می‌شود. در شرایط فعلی، تلاش برای استفاده از مسیر ریلی چین به ایران با چالش‌های جدی روبروست؛ حجم حمل‌ونقل ریلی بسیار پایین است و برخلاف کشتی‌های ۳۵ تا ۴۰ هزار تنی، قطارها ظرفیت بسیار کمتری دارند. علاوه بر این، خالی برگشتن قطارها از سمت ایران، هزینه‌ی کرایه دو سر را بر واردکننده تحمیل می‌کند که در حجم‌های بالای تجارت، بسیار تعیین‌کننده است.»

از بحران برنامه‌ریزی تا «اتاق بحران» در مدیریت شرکت‌ها

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح شده توسط پناهی، تغییر ماهیت مدیریت در صنایع بزرگ است. وی معتقد است صنایع به جای «برنامه‌ریزی»، به سمت «بحران روزمرگی» سوق یافته‌اند: «ما سیستم بودجه‌ریزی سالانه داریم، اما در دو سال اخیر، اتفاقات ریز و درشت باعث شده که دیگر نتوانیم بر اساس بودجه پیش برویم. به جای مدیریت استراتژیک،  در حال مدیریت لحظه‌ای هستیم؛ به طوری که هر شرکت مجبور شده به جای برنامه‌ریزی، یک “اتاق بحران” برای مدیریت انرژی‌های منفی و اتفاقات غیرمنتظره تشکیل دهد.»

شوک ارزی و پیامدهای انسانی؛ وقتی صنعت دچار ریزش نیرو می‌شود

پناهی گفت: «صنعت طیور یکی از پرتیراژترین صنایع کشور است، اما شوک تغییر نرخ ارز در ماه‌های اخیر، لرزه بر اندام تمام زنجیره انداخته است. تغییر ناگهانی قیمت ارز، توان کنترل قیمت مرغ را از تولیدکننده، کشتارگاه و مصرف‌کننده گرفته است.»

او با نگاهی انسانی به این بحران اقتصادی، هشدار داد: «این چالش‌های اقتصادی فقط اعداد و ارقام نیستند؛ ما شاهد ریزش شدید نیرو در صنایع هستیم. وقتی شرکت‌ها دچار مشکل مالی می‌شوند، پرسنل خود را از دست می‌دهند و این یعنی هزاران خانواده که سرپرست آن‌ها بیکار شده‌اند. این یک چالش اجتماعی است که فراتر از مدیریت یک شرکت، مسئولیت کل جامعه را می‌طلبد.»

به اشتراک بگذارید
هنگامه خاندوزی
خبرنگار حوزه کشاورزی
Follow:
هنگامه خاندوزی، خبرنگار حوزه کشاورزی، دام طیور و صنایع وابسته است که از سال 1402 فعالیت همکاری خود را با نویاب را آغاز کرده است.
بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *