به گزارش نویاب به نقل از تسنیم، مسکن در دهههای اخیر، نهتنها به عنوان یک نیاز اولیه بلکه بهعنوان یکی از شاخصهای اصلی عدالت اجتماعی و توسعه پایدار در کشور مطرح شده است.
رشد جمعیت شهری، افزایش هزینه زمین و مصالح ساختمانی، مهاجرتهای فزاینده و رکود تولید مسکن، موجب شده است که تأمین سرپناه برای اقشار متوسط و کمدرآمد به یکی از دغدغههای جدی دولتها تبدیل شود.
در چنین شرایطی، طرح نهضت ملی مسکن به عنوان بزرگترین برنامه عمرانی و اجتماعی دولت سیزدهم، با هدف تحقق عدالت مسکن، تثبیت بازار اجاره و بازگرداندن امید به خانهدار شدن مردم آغاز شد؛ طرحی که قرار است در سراسر کشور بیش از چهار میلیون واحد مسکونی را در بازهای چهارساله به سرانجام برساند.
استان گلستان با موقعیت خاص جغرافیایی، ترکیب جمعیتی متنوع و اراضی کشاورزی حاصلخیز، از جمله استانهایی است که اجرای این طرح در آن با چالشهای مضاعفی روبهرو بوده است. از یک سو محدودیت تغییر کاربری زمینهای کشاورزی بر اساس قانون «جهش تولید مسکن»، و از سوی دیگر فشار روزافزون تقاضا در شهرهای پرجمعیت و مهاجرپذیر همچون گرگان و گنبدکاووس، روند تأمین زمین و ساختوساز را در این استان به مسیری حساس و پرملاحظه تبدیل کرده است. با این وجود، عملکرد دستگاههای اجرایی و استقبال گسترده مردم، نشان از عزم جدی استان برای عبور از موانع و تحقق سهمیه مسکنی خود دارد.
در حالی که بازار مسکن کشور همچنان با التهاب قیمتها و نوسان عرضه مواجه است، گلستان توانسته با اتکا به ظرفیت انبوهسازان محلی، همکاری شبکه بانکی و بهرهگیری از فناوریهای نوین ساخت، گامهای موثری در اجرای نهضت ملی مسکن بردارد. آمارها نشان میدهد بیش از ۱۰۶ هزار نفر از شهروندان گلستانی تاکنون در سامانه طرحهای حمایتی مسکن ثبتنام کردهاند که از این میان، چند هزار نفر وارد فاز اجرایی پروژهها شدهاند.
اکنون که این طرح ملی در استان وارد مرحله ساخت و بهرهبرداری شده، پرسش مهم این است که گلستان چگونه توانسته با وجود محدودیت زمین و چالشهای فنی و مالی، در مسیر تحقق عدالت مسکن گام بردارد؟
در همین زمینه، سیدمحمد حسینی، مدیرکل راه و شهرسازی استان گلستان جزئیات تازهای از وضعیت ثبتنام، پیشرفت اجرایی و نوآوریهای فنی در پروژههای نهضت ملی مسکن این استان را تشریح کرده است.
*لطفاً در ابتدا گزارشی از روند کلی اجرای طرح نهضت ملی مسکن در استان گلستان ارائه دهید. چه میزان استقبال از این طرح در استان صورت گرفته است؟
طرح نهضت ملی مسکن از ابتدای اجرای آن در گلستان با استقبال بسیار خوبی از سوی مردم مواجه شد. تاکنون بیش از ۱۰۶ هزار نفر در سامانه طرحهای حمایتی مسکن در سطح استان ثبتنام کردهاند. از این تعداد، حدود ۷۸ هزار نفر موفق به دریافت سه استعلام سبز شدند و برای ادامه مراحل بررسی و تکمیل پرونده به ادارات کل راه و شهرسازی و کارگزاران معرفی شدند. در نهایت پس از بررسی نهایی، حدود ۱۷ هزار نفر بهعنوان متقاضیان واجد شرایط شناخته شدند تا فرآیند واگذاری زمین یا ورود به پروژههای ساختوساز برای آنان آغاز شود.

*با توجه به این حجم بالای متقاضی، وضعیت تأمین زمین برای ساخت پروژهها در گلستان چگونه است؟
تأمین زمین یکی از چالشهای اصلی ما در گلستان است. همانطور که میدانید، این استان به دلیل حاصلخیزی بالای اراضی کشاورزی و وجود محدودیتهای قانونی در تغییر کاربری زمین، از نظر تهیه زمین مناسب برای پروژهها با موانعی روبهروست. طبق تبصره ۲ ماده ۹ قانون جهش تولید مسکن، تغییر کاربری اراضی کشاورزی جز در شرایط خاص امکانپذیر نیست. با وجود این محدودیتها، تلاش کردیم از ظرفیت اراضی دولتی، ملی و برخی زمینهای در محدوده شهرها استفاده کنیم. در نتیجه، موفق شدیم مجوز احداث حدود ۸ هزار واحد مسکونی را در قالب طرح نهضت ملی مسکن در شهرهای مختلف استان اخذ کنیم.
*از منظر اجرایی، وضعیت صدور پروانههای ساختمانی و همکاری دستگاههای مرتبط چگونه بوده است؟
خوشبختانه در ماههای گذشته روند صدور مجوزها سرعت خوبی گرفته است. تاکنون برای بیش از ۷ هزار واحد مسکونی پروانه ساختمانی صادر شده و عملیات اجرایی آنها در حال انجام است. ما در این مسیر از همکاری نزدیک شهرداریها و ادارات خدماترسان بهرهمند بودیم. علاوه بر این، برای حدود ۶۵۰۰ واحد نیز قرارداد مشارکت با بانکهای عامل از جمله بانک مسکن، صادرات، رفاه و چند بانک دیگر منعقد شده است تا تأمین مالی طرحها با روند روانتری انجام شود.
*این پروژهها از نظر پیشرفت فیزیکی در چه مرحلهای قرار دارند و چه تعداد واحد تاکنون تحویل شده است؟
طبق آخرین ارزیابیهای ما، میانگین پیشرفت فیزیکی پروژههای نهضت ملی مسکن در استان حدود ۳۰ درصد است. در بسیاری از پروژهها، اسکلت و سقف واحدها تکمیل شده و در برخی نقاط نیز کارهای نازککاری و تأسیسات در حال انجام است. خوشبختانه تا امروز بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ واحد در قالب طرحهای مربوط به اراضی ۹۹ ساله به مرحله بهرهبرداری رسیده و به متقاضیان تحویل داده شدهاند. این واحدها نخستین ثمرات عملی اجرای طرح در گلستان محسوب میشوند و برای ما بسیار امیدبخش بودهاند.
*یکی از محورهای مهم برنامه هفتم توسعه، توجه به صرفهجویی انرژی و صنعتیسازی در ساختوسازهاست. در این زمینه استان گلستان چه اقداماتی انجام داده است؟
بله، بر اساس الزامات برنامه هفتم توسعه، مقرر شده است که دستکم ۱۵ درصد از ساختمانهای جدید کشور با فناوریهای نوین و در چارچوب مبحث انرژی ساخته شوند. ما نیز در گلستان این موضوع را به طور جدی دنبال کردهایم. در حال حاضر ۸۸۸ واحد مسکونی از پروژههای نهضت ملی در استان با استفاده از تکنولوژیهای صنعتی و نوین ساختوساز در حال احداث است. این واحدها با بهرهگیری از سازههای سبک، قطعات پیشساخته و عایقهای حرارتی استاندارد ساخته میشوند تا هم زمان ساخت کاهش یابد و هم مصرف انرژی در آینده به حداقل برسد.

* در سایر پروژهها نیز موضوع صرفهجویی انرژی رعایت میشود؟
قطعاً همینطور است. ما در همه پروژهها خود را موظف به رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان میدانیم که بر جلوگیری از هدررفت انرژی تأکید دارد. در این مسیر، از بلوکهای سبک گازی، عایقهای نوین و مصالح کممصرف استفاده میشود. هدف ما این است که واحدهای مسکونی نهضت ملی، علاوه بر ارزانتر بودن، در مصرف انرژی هم بهصرفه و پایدار باشند. این رویکرد علاوه بر حفظ منابع ملی، در بلندمدت موجب کاهش هزینههای خانوارها نیز میشود.
*با توجه به آنچه اشاره کردید، آینده اجرای نهضت ملی مسکن در استان گلستان را چگونه ارزیابی میکنید؟
با وجود همه محدودیتها، روند کلی پروژه در استان مثبت است. استقبال مردم، همکاری نهادهای اجرایی و تلاش پیمانکاران بومی باعث شده است که طرح با سرعت مناسبی پیش برود. ما در تلاشیم تا با رفع موانع مالی، تسریع در واگذاری زمینهای جدید و توسعه فناوریهای ساخت، بخش عمدهای از سهمیه استان را در بازه زمانی پیشبینیشده به سرانجام برسانیم. امیدواریم با تداوم حمایت دولت و همراهی مردم، گلستان یکی از استانهای موفق کشور در اجرای طرح نهضت ملی مسکن باشد.
